شمش چیست ؟

فهرست شمش چیست ؟

شمش چیست ingot ؟

شمش چیست : که در اصطلاح به آن INGOT گفته میشود قطعه ای از مواد فلزی است که با ذوب انواع فلزات مانند طلا, فولاد, قلع, آلومینیوم, تلوریم, برنج, مس و استیل و … شمش تولید میشود.

روند تولید شمش هزاران سال قدمت دارد, زیرا قالب سازی فلزات یا همان ریخته گری به شکل منظم شمش حمل و نقل و ذخیره سازی آن را آسان می کند. که از همین رو در فولاد به عنوان ریخته گری نیمه تمام محسوب می شود.

قالب ریخته گری
قالب ریخته گری

فلز مذاب خالص به صورت میله ای یا بلوکی در قالب ریخته می شود. شمش ها با انجماد مواد مذاب در قالب تولید می شوند. ساخت شمش چندین هدف دارد:

  • در مرحله اول: قالب بطوری طراحی میشود که یکپارچه و محکم باشد . از آنجا که ساختار تشکیل شده توسط مواد مذاب,‌ خواص فیزیکی مواد را کنترل می کند.
  • مرحله دوم: شکل و اندازه قالب برای سهولت در جابجایی و پردازش شمش در سایر فرایند تولید است.

 

بررسی شمش از لحاظ شکل ظاهری

سوالی در ذهن همه ما وجود دارد اینست که چرا شکل شمش مخروطی است ؟

  • باید توجه داشت که قالب برای به حداقل رساندن اتلاف فلز ذوب شده در گوشه های قالب مستطیل گوشه ها کمی در انتها به هم نزدیک میکنند که کمک به خارج کردن فلز از قالب میباشد
  • باعث کاهش هزینه های تولید و محصولات نهایی می شود
  • از ایجاد ترک در اثر خنک سازی ناهموار جلوگیری میکنند.

تشکیل ترک یا خلا در حالی اتفاق می افتد که انتقال مواد مذاب به جامد دارای تغییر حجم مربوط به جرم ماده است. تشکیل این نقص ها در شمش ممکن است باعث بی فایده شدن شمش ریخته گری شود و ممکن است به ذوب مجدد یا بازیافت مجرب شود.

طرح های متنوعی برای قالب شمش وجود دارد که ممکن است متناسب با خصوصیات فیزیکی مواد مذاب و فرآیند انجماد انتخاب شوند.

طرح های متنوع قالب
طرح های متنوع قالب شمش

قالب ها ممکن است در ریختن مواد مذاب متفاوت باشند, افقی یا از بالا که ممکن است دارای دیواره های صافی باشند. طراحی قالب به دلیل تماس مواد مذاب باعث افزایش انتقال گرما می شود.

قالبها بسته به نیاز انتقال حرارت ممکن است دارای طرح های باشند, ریخته گری شن و ماسه و یا قالب های آهنی و یا با آب سرد که همه موارد وابسته انتقال حرارت مورد نیاز است.

شکل های مختلف ریخته گری قالب
شکل های مختلف ریخته گری قالب

 

تولید شمش

با توجه به اینکه شمش چیست را توضیح دادیم حال نوبت به آن رسیده است که به تولید شمش بپردازیم, تولید شمش طیف گسترده ای از فلزات را شامل می شود. که شمش یک نوع نمونه اولیه برای تولید محسوب می شود, به لطف فن آوری مدرن تولید شمش با اندازه های ویژه و وزن زیاد امکان پذیر شده است.

محصولات تولیدی شمش
محصولات تولیدی شمش

که در حالت کلی دو نوع ریخته گری برای تولید شمش وجود دارد

  • ریخته گری کلاسیک : از مخلوط شن و ماسه قالبی ساخته می شود که یک بار مصرف است یعنی برای شمش بعدی باید دو باره قالب را ایجاد کرد
  • تولید مکانیکی: قالب با لبه های تمیز و دقیق مطابق بر سفارش مشتری ساخته می شود که یک بار مصرف نیست و میتوان برای تولیدات دیگر از همان قالب استفاده کرد که این فرآیند سریع ترین و راحت ترین روش ساخت شمش میباشد.

    ریخته گری
    ریخته گری شمش

کنترل کیفیت در تمام مراحل تولید نقش بسزایی دارد بنابراین نسبت خطا نزدیک به صفر است, که در هر مرحله دقت در ابعادی و مشخصات مواد کنترل می شود.

شمش آهن
شمش آهن

کاربرد شمش

با توجه به اینکه دانستیم که شمش چیست و چگونه تولید میشود حال سوال اینجاست که چه کاربردی دارد.
شمش کاربردهای مختلفی در بخشهای گوناگون دارد. بسته به مواد و اندازه در صنعت ساخت و ساز و ماشین آلات نقش مهمی دارد. شمش های تولید شده با ریخته گری می توانند 300 کیلو تا 9 تن وزن داشته باشند از این رو در صنایع سنگین مانند: کشتی سازی و جرثقیل های سنگین استفاده می شود.

شمش برای مصارفی استفاده میشوند که نیاز به ذوب و قالب گیری باشد یعنی به صورتی که محصول نهایی تنها از راه ریخته گری ایجاد میشود, ماننده قطعات سنگین و اشکال خاص.

 

لیست کارخانه های تولید شمش

تولید شمش در ایران دومین صنعت مهم و استراتژیک محسوب می شود. آسیا بزرگترین کارخانه های تولید شمش در دنیا را در خود جای داده است, که چین در این حوزه جزو صنعت مادر شناخته می شود و ۴۲ درصد فولاد دنیا را تولید می کند. و با کارخانه های ایران نیز در صنعت فولاد سعی در رقابت دارند.

کارخانه تولید شمش
کارخانه تولید شمش

[row style=”collapse”]
[col span=”1/3″ ]

ذوب آهن اصفهان
ذوب آهن اصفهان

[/col]
[col span=”2/3″ ]

ذوب آهن اصفهان

[divider]

تاسیس 1346 در جنوب غربی اصفهان با ظرفیت 1,900,000 تن فولاد در سال آغاز گردید, و در سال 1395 با ظرفیت یک میلیون تن شمش آهن در واحد ریخته گری ذوب آهن اصفهان به کار خود ادامه می دهد.

[/col]
[/row]

[row style=”collapse”]
[col span=”1/3″ ]

 

فولاد مبارکه اصفهان
فولاد مبارکه اصفهان

[/col]
[col span=”2/3″ ]

فولاد مبارکه اصفهان

[divider]

تاسیس 1360 در 75 کیلومتری جنوب غربی اصفهان آغاز شد. ظرفیت تولید فولاد مبارکه اصفهان تا 12.7 میلیون تن در سال است. و دارای مساحتی حدود 35 کیلومتر مربع می باشد.

[/col]
[/row]

[row style=”collapse”]
[col span=”1/3″ ]

فولاد خوزستان
فولاد خوزستان

[/col]
[col span=”2/3″ ]

فولاد خوزستان

[divider]
تاسیس 1368 در شهر اهواز مرکز استان خوزستان می باشد. این کارخانه با وسعت 3.8 کیلومتر و ظرفیت تولید فولاد خوزستان به 3.800.000 میلیون تن شمش آهن در سال می رسد.

[/col]
[/row]

[row style=”collapse”]
[col span=”1/3″ ]

فولاد خراسان
فولاد خراسان

[/col]
[col span=”2/3″ ]

فولاد خراسان

[divider]
تاسیس 1380 در 15 کیلومتری شمال غرب شهرستان نیشابور فعالیت خود را در 1400 هکتار زمین شروع کرد. فولاد خراسان توانسته ظرفیت خود را به 4.1 میلیون تن در سال برساند.

[/col]
[/row]

[row style=”collapse”]
[col span=”1/3″ ]

فولاد هرمزگان
فولاد هرمزگان

[/col]
[col span=”2/3″ ]

فولاد هرمزگان

[divider]
تاسیس 1387 در 13 کیلومتری شهر بندرعباس است که کارخانه فولاد هرمزگان در کنار خلیج فارس در زمینی به مساحت 95 هکتار میباشد, که ظرفیت تولید سالیانه 1,650,000 تن می باشد.[/col]
[/row]

[row style=”collapse”]
[col span=”1/3″ ]

گروه ملی صنعتی ایران
گروه ملی صنعتی ایران

[/col]
[col span=”2/3″ ]

گروه ملی صنعتی فولاد ایران

[divider]
تاسیس 1342 در کیلومتر 9 جاده اهواز خرمشهر فعالیت میکند که ظرفیت سالیانه 1,435,000 هزار تن فرآورده های فولادی و 430,000 تن شمش آهن در سال میباشد.[/col]
[/row]

[row style=”collapse”]
[col span=”1/3″ ]

فولاد صنعت بناب
فولاد صنعت بناب

[/col]
[col span=”2/3″ ]

مجتمع فولاد شاهین بناب

[divider]
تاسیس 1383 در آذربایجان شرقی ( بناب )  آغاز به کار کرد, مجتمع فولاد شاهین بناب فعالیت خود را در زمینی به مساحت 140 هکتار با ظرفیت تولید سالیانه 1,900,000 تن شمش درحال فعالیت میباشد.

[/col]
[/row]

[row style=”collapse”]
[col span=”1/3″ ]

شرکت فولاد آلیاژی ایران
شرکت فولاد آلیاژی ایران

[/col]
[col span=”2/3″ ]

شرکت فولاد آلیاژی ایران

[divider]
این کارخانه بزرگترین تولید کننده فولاد آلیاژی ایران در دنیا می باشد که در سال 1378 در شهر یزد کیلومتر 24 جاده فولاد تاسیس شد و ظرفیت کل تولید شمش فولادی ۱۴ تن بر ساعت می باشد.

[/col]
[/row]

[row style=”collapse”]
[col span=”1/3″ ]

نورد فولاد یزد
نورد فولاد یزد

[/col]
[col span=”2/3″ ]

نورد فولاد یزد

[divider]
کارخانه نورد فولاد یزد در سال 1359 در شهر یزد کیلومتر 17 به سمت تفت فعالیت خود را آغاز کرد. ظرفیت تولیدی شمش آهن این کارخانه 500.000 تن در سال می باشد.

[/col]
[/row]

[row style=”collapse”]
[col span=”1/3″ ]

فولاد سیرجان
فولاد سیرجان

[/col]
[col span=”2/3″ ]

فولاد سیرجان

[divider]
کارخانه فولاد سیرجان در سال 1386 تاسیس و در استان کرمان سه راه حمزه قرار دارد که ظرفیت کارخانه یک میلیون تن شمش فولادی می باشد.

[/col]
[/row]

لطفا مقاله شمش چیست با دوستان خود به اشتراک بگذارید

آیا مفید بود ؟

بر روی ستاره ها کلیک نمایید

Share on telegram
تلگرام
Share on whatsapp
واتس‌اپ
Share on email
ایمیل
Share on facebook
فیسبوک
Share on twitter
توییتر
Share on print
پرینت
مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code

جدیدترین مقالات

تیرآهن چیست

تیرآهن چیست ؟

تیرآهن چیست تیرآهن چیست ؟ تیرآهن ساختار مهم بنا و یا سازه را تشکیل میدهد

تیر ورق چیست

تیر ورق چیست ؟

تیر ورق چیست ؟ با توجه به پیشرفت تلکنولوژی در عصر جدید شاهد تغییر فرآیند